Verslag excursie bouwen voor wonen, zorg en onderwijs
26-10-2006
In juni 2006 organiseerde het Kenniscentrum een excursie naar drie complexen waar wonen, zorg en welzijn is gecombineerd met onderwijs. Deze excursie vormde het vervolg op een inventariserend onderzoek naar combinaties van wonen, zorg en onderwijs dat eerder werd uitgevoerd door RIGO. De keuze voor de te bezoeken projecten is in hoge mate bepaald door de ligging van de drie projecten. Rotterdam, Kaatsheuvel en Gorinchem zijn op één dag te bereiken.
Bijzondere contacten in Nesselint
Allereerst werd een bezoek gebracht aan complex Nesselint in de
VINEXwijk Nesseland te Rotterdam. In deze nieuwbouwwijk hebben drie opdrachtgevers (corporatie, dienst stedelijk onderwijs en dienst sport en recreatie) een brede school, een dienstencentrum, een medisch cluster en 116 woningen in één complex samengebracht. Zowel het restaurant, waar leerlingen een broodje kunnen eten, als de natuurtuin op het binnenterrein, zijn werkplekken voor verstandelijk gehandicapten.
Multifunctionele corporatie bij multifunctionele Pannenhoef
Vervolgens werd het multifunctionele complex Pannenhoef te Ka
atsheuvel bezocht. Dit centrum vormt het sluitstuk van een ingrijpende vernieuwing van de wijk Pannenhoef die dateert uit de jaren zestig. Bijzonder aan dit multifunctionele project is dat de corporatie ook als ontwikkelaar en verhuurder van de voorzieningen optreedt. Het complex huisvest een school, medisch centrum, wijkservicepunt en appartementen voor diverse doelgroepen én een zorghotel, waar je terecht kunt voor de eerste zorg na ziekenhuisopname.
Bijzondere organisatiestructuur van Het Gebouw
Tenslotte stond een rondleiding in Het Gebouw te Gorinchem op het programma. In de Gildewijk is in het kader van grootschalige stedelijke vernieuwing het multifunctionele complex Het Gebouw-WonenLerenZorg met een plus gerealiseerd. Het complex valt op
door zijn moderne architectuur en de veelheid aan functies: van collegezalen, levensloopbestendige woningen en een tandartsenpost tot en met bibliotheek, grandcafé en fitnesszaal. Het gebouw is gerealiseerd door één stichting waarin alle betrokken partijen (gemeente, gymnasium, woningcorporatie en zorgorganisatie) zijn verenigd: geen gedoe met stuurgroepen en werkgroepen, maar één partij voor een gemeenschappelijke zaak.
Na afloop
Na het bezoek aan de drie verschillende complexen kwamen de deelnemers tot de volgende conclusies:
Een gebouw kan het onderlinge contact van doelgroepen stimuleren door looproutes, zichtbaarheid en gezamenlijk gebruik van functies en ruimten. Dit kan er ook voor zorgen dat doelgroepen in aanraking komen met de aanwezige activiteiten. In Kaatsheuvel zijn bijvoorbeeld de ingang van het zorgloket en de ingang van de huisartsenpraktijk aan verschillende zijden van het gebouw. Het ‘toevallig’ in contact komen met het zorgloket als de huisarts bezocht wordt is er dan niet bij.
Toch is een gebouw nooit een garantie voor onderling contact. Het is van belang dat de gebruikers een visie ontwikkelen op de meerwaarde die het combineren van functies in één gebouw kan opleveren, en actief vormgeven aan die visie.
Voor volgende excursies over hetzelfde thema zijn door de deelnemers alvast diverse ideeën aangereikt:
- Combinaties van wonen, zorg en onderwijs in een multiculturele achterstandswijk. De te behalen meerwaarde is daar groter, omdat de noodzaak van contact en integratie van verschillende doelgroepen dringender is.
- Projecten waar de samenwerking tussen wonen, zorg en onderwijs niet gebonden is aan een gezamenlijk gebouw maar door een gezamenlijk programma op intergenerationeel werken. Een gebouw is geen noodzakelijke voorwaarde voor meer samenwerking tussen wonen, zorg en onderwijs.
Meer informatie
